Begincolloquium – The Day After

Het laatste blogbericht is alweer een maand geleden dus het is weer tijd voor een update! Het voorbereidend onderzoek M3 werd vorige maand afgerond en sindsdien hebben de studenten van het afstudeeratelier Museum voor Moderne Kunst / Centre for Contemporary Arts zich individueel voorbereid op het M4 project en het begincolloquium (presentatie afstudeerplan). Dit werd gisteren (19 juni, 2015) gepresenteerd.

“Het begincolloquium wordt georganiseerd om de voltallige begeleidingscommissie te informeren over aanleiding, opzet en voortgang, en om hen te confronteren met een gereed afstudeerplan in de vorm van een bondige presentatie. Het begincolloquium is een formeel moment in het afstudeertraject waar studiepunten voor gegeven worden. Hier krijgt de student de kans zijn onderzoeksvraag, de specificatie van zijn ontwerpopgave of onderzoeksproject secuur te formuleren en zorgvuldig te presenteren. Het begincolloquium is een moment waarop formeel goedkeuring wordt verleend om de studie in dat afstudeeratelier voort te zetten. Wanneer het Begincolloquium bij herkansing met een onvoldoende wordt afgerond, start de student het eerstvolgend semester met een nieuw Aanloopproject in een ander Afstudeeratelier.”

Allereerst zijn we in het afstudeeratelier gaan zoeken naar geschikte locaties en cases voor het M4 project. Deze locaties variëren van een stedelijke tot landschappelijke situering. Hiervan kwamen de volgende vier locaties in aanmerking:

  • Antwerpen, Vlaanderen, België
  • Luik, Wallonië, België
  • Vlissingen, Zeeland, Nederland
  • Natuurpark Our, Luxemburg

Ik zelf heb gekozen voor de stad Antwerpen waar het Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen (M HKA) is gevestigd, voorheen ook wel MuHKA genoemd. Het M HKA is een van de musea die als ‘Instelling van de Vlaamse Gemeenschap’ zijn aangeduid. Het M HKA is gehuisvest in een verbouwde en uitgebreide graansilo aan de Leuvenstraat in de Antwerpse Zuidwijk. In het culturele veld en bij de Vlaamse overheid leeft al langer het besef dat het M HKA kampt met een aantal (infrastructurele en andere) noden. Uit verschillende overheidsrapporten en nota’s komt voort dat het huidige M HKA een sterk internationaal profiel en een voortrekkersrol in eigen land dient uit te bouwen. De eisen die hieruit worden opgesteld zorgt ervoor dat de huidige huisvesting (de graansilo) van het M HKA niet meer voldoet. In het rapport van Labo A zijn zowel maatschappelijke knelpunten als architectonische knelpunten benoemd. Ook is beschreven wat de visie is voor het M.HKA in de toekomst. Er is behoefte aan een gebouw wat Antwerpen en de wijk Zuid, zowel lokaal als internationaal, op de kaart zet in het museumlandschap, een landmark.

land·mark (het; o; meervoud: landmarks)

1.opvallend bouwwerk of ander element in het landschap

Iconische gebouwen met een spraakmakende architectuur zijn niet bang voor het grote gebaar. Deze benadering houdt in dat het gebouw het publiek op allerlei manieren probeert te prikkelen, waardoor het publiek de gebouwen als kunst doet ervaren. Het museum als een iconisch kunstwerk. Deze ‘wow-factor’ is nog steeds actueel, aangezien de categorie iconische gebouwen het grootst was bij de prijsvraag voor Beste Gebouw van het Jaar 2015 van de BNA (waar unaniem gekozen werd voor Station Rotterdam Centraal). Bij het bezoeken aan diverse musea zowel binnen als buitenland, bijv. het Mercedes museum in Stuttgart, kwamen wij ook dit soort gebouwen ook tegen. Gebouwen die niet alleen hun functie vervullen maar ook echt iets doet met mensen dat is voor mij architectuur.

In het typologische onderzoek is er onder andere het museum als katalysator onderzocht. Hieruit kwam voort dat steden steeds meer op zoek zijn om een identiteit aan te nemen en zich daarmee te onderscheiden van andere steden (city branding). Dit is begonnen bij het Guggenheim in Bilbao van Frank Gehry. Wanneer het doel is om de stad of regio een impuls te geven met het museum, zal het museum meer een statement moeten maken dan wanneer het wordt neergezet om zuiver de kunst te laten zien. Hierdoor kan gebeuren dat de tentoongestelde kunst, “de tweede viool speelt” en het gebouw alle aandacht naar zich toe trekt. Het gebouw is als het ware zelf een kunstwerk! Dit zie je ook terug bij het Joods Museum in Berlijn, ontworpen door Daniel Libeskind, waar het gebouw echt inspeelt op de beleving en emotie van de bezoeker. De discussie of een dergelijk museum als een architectonisch statement moet fungeren of zich juist terughoudend moet opstellen ten opzichte van de tentoongestelde kunst leek mij een boeiend aspect om verder te onderzoeken en de “ontwerptools” eigen te maken, die bij een gebouw gebruikt worden om het te laten dienen als landmark.

Uiteindelijk ben ik met de volgende onderzoeksvraag gekomen:

Hoe kan een nieuw Museum voor Hedendaagse Kunst Antwerpen (M HKA) dienen als ‘landmark’ binnen de ‘city-branding’ van de stad Antwerpen en als architectonisch antwoord op de veranderingen in het museumlandschap?

Ook deze vraag dient verder te worden aangescherpt want de term landmark viel niet helemaal in de smaak van de docenten. Advies was dan ook de term landmark te vervangen voor iets als ‘stedenbouwkundig brandpunt’. Een landmark kan ontstaan maar moet geen doel op zich zijn. Op 3 juli dient er een scherpere geformuleerde onderzoeksvraag met deelvragen te worden gepresenteerd. Het “BC-boekje” is hieronder terug te lezen:

Wilt u meer weten? Zie contactpagina en/of plaats een berichtje op Facebook, en vergeet niet te liken! 😉

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s